logo vlakdruk.nl

Deze site is nog lang niet af. Wil je iets schrijven over vlakdruk, of heb je nog iets liggen, dan ben je van harte uitgenodigd om contact op te nemen via het emailformulier.

Hennie van Ham

zoeken

RSS / Atom


Semafoor
Weblog van koffiekoek.nl met (onder andere) de laatst gemaakte prenten van graficus Hennie van Ham.
semafoor.koffiekoek.nl

Workshop Linosnede
Workshops linosnede, etsen en hoogdrukken voor kinderen. In Nederland en België.
www.grafiekwerkplaats.nl

Grafiekworkshops in Frankrijk
Workshops Linosnede en Etsen, midden in Frankrijk. Buiten het vakantieseizoen is het ook mogelijk om te steendrukken.
www.grafiekatelier.nl


Metaal

Al snel nadat Senefelder de 'chemische druk' had uitgevonden, vlakdruk met kalkstenen drukvormen, werd er naar alternatieven voor de steen gezocht èn gevonden. In 1822 wordt er voor het eerst geschreven over de metaaldruk, vlakdruk met een zinken plaat als drukvorm.

Metaal is glad. Vet en water hechten daar niet aan, dus moet een metalen plaat eerst worden gegreind: het creëren van een oppervlaktestructuur. Ook dan ben je er nog niet want de vlakdruk vereist een water'lievende' laag (hydrofiel) die voorkomt dat de vette tekening zich gaat uitbreiden naar plaatsen waar dat niet gewenst is. Voor steen heb je arabische gom nodig, wat verzuurd met salpeterzuur. Voor metalen platen mag dat ook een andere gom zijn (zoals cellulosegom) met wat fosforzuur en/of looizuur.

De lithosteen is een beetje poreus zodat vocht en vet in de steen trekken. Bij het inrollen merk je dat in de vochthuishouding: een te natte drukvorm is minder een probleem bij steen dan bij metaal. Die laatste moet je dus zo min mogelijk invochten. Dat levert weer een probleem op: de plaat kan te snel opdrogen. Daarvoor zijn er weer vochtwatertoevoegingen bedacht en luidt het advies om het vochtwater zo koel mogelijk te houden.

Zinken platen hebben bij het drukken de neiging steeds donkerder te worden, bij aluminium is dat juist andersom. Voor beide geldt dan dat de hydrofiele laag in uitmuntende staat moet zijn. De delicate balans tussen waterlievende en waterafstotende delen van de drukvorm is dus vooral een chemische.

De opvolger van de lithografie is de offset druktechniek. Het kenmerkende daarvan is dat er niet direct van de plaat op het papier wordt gedrukt. De afbeelding wordt overgezet ('offset') op een rubberen doek en dan pas op papier gedrukt. De voordelen daarvan zijn dat de druk minder hoog hoeft te zijn, dat je niet in spiegelbeeld hoeft te werken en dat er ook andere materialen kunnen worden bedrukt. De offset druktechniek is dan ook al in de 19e eeuw ontstaan om blik te kunnen bedrukken. Later is deze techniek efficiënter gemaakt door drukvorm, vochtwerk en rubberen doek rond walsen te vormen en zo roterend te drukken. Aan dat principe is sindsdien niet veel meer veranderd en offset is nu de meest gebruikte commerciële druktechniek.

pijltje naar boven
---

 | 

 

Opmerkingen, vragen, aanvullingen
of zelf iets toevoegen:

Stuur een bericht aan Vlakdruk.nl









Veel informatie op deze site komt uit de boeken van het Tamarind Institute: "The Tamarind Book of Lithografy: Art & Techniques" uit 1970 en "Tamarind Techniques fot Fine Art Lithography" uit 2008. Verder is er nog "Witte Praktikum des Steindrucks" uit 1926 en de vele publicaties op internet: Google Boeken heeft een hele voorraad oude (dus gratis) boeken en natuurlijk Wikipedia.
En niet te vergeten: eigen ervaring :-)

site door: Hennie van Ham [Gkk/Ds].


Iets toe te voegen aan deze site? Laat het weten via het contactformulier.